Κυριακή, 1 Μαρτίου 2015

Τέλη του 19ου αιώνα: Σεζάν, Σερά, Γκωγκέν και Βαν Γκογκ.

Η ενασχόληση με την καταγραφή των οπτικών εντυπώσεων του θέματος, τη φύση, αλλά και το φευγαλέο στοιχείο, θεωρήθηκαν από την νέα γενιά των ζωγράφων που έπονται του Ιμπρεσιονισμού, αρκετά περιοριστικοί όροι. Έτσι κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα εμφανίζονται ζωγράφοι με λίγα κοινά στοιχεία, που ονομάστηκαν μεταϊμπρεσιονιστέςΚοινό τους γνώρισμα ήταν να βρουν μια δική τους γλώσσα έκφρασης.

Ο Γάλλος Πολ Σεζάν (ο μεγαλύτερος ζωγράφος του τέλους του 19ου αι.) που αναζητά τη στέρεη δομή και την ουσία των πραγμάτων, μέσα από την έρευνα και την προσεκτική παρατήρηση της φύσης. Στα έργα του διακρίνουμε:

             ·         τη κλασική αντιμετώπιση της σύνθεσης
 ·         την ανάλυση των πραγμάτων στα βασικά γεωμετρικά σχήματα: κώνο και κύλινδρο (προαναγγέλλει τον Κυβισμό)
·         την αγάπη για τα έντονα χρώματα, την οποία δεν θυσιάζει ακόμα και όταν πρόκειται για αντικείμενα που βρίσκονται σε βάθος.
    

                            Σεζάν 


Παράλληλα ένας άλλος Γάλλος ζωγράφος, ο Ζορζ Σερά, με αφορμή τις επιστημονικές θεωρίες για τη φύση του φωτός, αλλά και για τη λειτουργία του ματιού, θέλησε να εφαρμόσει επιστημονικά τον Ιμπρεσιονισμό και δημιουργεί τον Πουαντιγισμό ή Ντιβιζιονισμό. Ζωγραφίζει με μικρές κουκίδες καθαρού χρώματος, οι οποίες αναμιγνύονται από μακριά στο μάτι του θεατή. Στα έργα διακρίνουμε ακόμα την αυστηρά γεωμετρική και  κλασική συγκρότηση της σύνθεσης.  

                            Ζωρζ Σερά 

Ο Γάλλος Πολ Γκωγκέν σχεδόν αυτοδίδακτος, αρχικά ζωγραφίζει σαν χόμπι (ήταν χρηματιστής), αλλά η αγάπη του για τη ζωγραφική τον κερδίζει και αφοσιώνεται σε αυτήν εγκαταλείποντας αρχικά τη δουλειά του και αργότερα και τη πατρίδα του, (πίστευε ότι στην Ευρώπη δε θα καταλάβαιναν τη ζωγραφική του), και πηγαίνει να ζήσει πρώτα στην Ταϊτή και μετά στα νησιά Μαρκέζας. Αδιαφορεί για τα προβλήματα της δυτικής ζωγραφικής (όγκοι, φωτοσκιάσεις, προοπτική), επηρεάζεται από τα γιαπωνέζικα χαρακτικά και αναπτύσσει  ένα ύφος με στόχο την απλότητα και την αμεσότητα. Στοιχεία της ζωγραφικής του που ο ίδιος θα ονομάσει Κλουαζονισμό είναι:  
  • η διακοσμητική γραμμή
  • τα απλοποιημένα περιγράμματα μορφών
  • οι μεγάλες επιφάνειες με έντονα και πλακάτα χρώματα
  • τα συμβολικά και εξωτικά θέματα


                            Πωλ Γκωγκέν 

Ο Ολλανδός Βαν Γκογκ βαθιά θρησκευόμενος δούλεψε αρχικά ως λαϊκός ιεροκήρυκας σε Βέλγους ανθρακωρύχους  στην Αγγλία. Επηρεάστηκε όμως από το κοινωνικό μήνυμα των έργων του ρεαλιστή ζωγράφου Μιλέ και αποφασίζει να γίνει ζωγράφος. Πηγαίνει στη Γαλλία και ο αδερφός του Τεό που δούλευε σε κατάστημα έργων τέχνης στο Παρίσι του δείχνει πίνακες ιμπρεσιονιστών. Εντυπωσιασμένος από το έργα αυτά, φεύγει για τη νότια Γαλλία αναζητώντας το  έντονο φως, και μένει στην μικρή πόλη Αρλ.
Ήθελε τα έργα του να κάνουν ίδια την έντονη και άμεση εντύπωση με αυτά των γιαπωνέζικων χαρακτικών. Αναζητούσε με πάθος μια απλή τέχνη που δε θα ήταν αρεστή μόνο από τους πλούσιους φιλότεχνους, αλλά θα έδινε παρηγοριά  σε όλους τους ανθρώπους.
Η εκφραστική γλώσσα του με τα ολοκάθαρα χρώματα που τοποθετούνται στο καμβά με γρήγορες κυματιστές πινελιές, φανερώνουν την ένταση των συναισθημάτων του αλλά και την έντονη ηδονή που προέρχεται από την ίδια τη πράξη της ζωγραφικής.




πηγές:
Combrich E.H., Ιστορία της Τέχνης, Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα, 1994
Λαδόμματος Α., Ιστορία της Τέχνης Αισθητική εκτίμηση έργων τέχνης, Υπουργείο Παιδείας Κύπρου, 1998

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου