Δευτέρα, 2 Φεβρουαρίου 2015

Νεοκλασικισμός



Ο Νεοκλασικισμός εμφανίστηκε στα μέσα του 18ου αιώνα σαν αντίδραση στο βαρύ Μπαρόκ και το ελαφρύ Ροκοκό και μιμείται απευθείας τα αρχαία πρότυπα.

Το 1755 ο Γιόχαν Βίνκελμαν(1717-1768, γερμανός αρχαιολόγος και συγγραφέας) κυκλοφόρησε το πρώτο σύγγραμμά του με τον ενδεικτικό τίτλο «Σκέψεις για τη μίμηση των ελληνικών έργων στη ζωγραφική και τη γλυπτική». Εδώ εκφράζει για πρώτη φορά τις απόψεις του για την ανωτερότητα της αρχαίας ελληνικής τέχνης και προτρέπει τους καλλιτέχνες να διδαχθούν από αυτή και να τη μιμηθούν. Η μίμηση, όμως, δεν έπρεπε να είναι μηχανική αλλά δημιουργική, ώστε να αποφέρει ουσιαστικούς καρπούς. Παροιμιώδης έμεινε η φράση του για την «ευγενική απλότητα και το ήρεμο μεγαλείο» («edle Einfalt und stille Größe») των έργων τέχνης της κλασικής αρχαιότητας.

Ο Γιόχαν Γιοάχιμ Βίνκελμαν σε πορτραίτο του Ράφαελ Μενγκς

Οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις στο Ερκουλάνουμ στη Πομπηία στα μέσα του 18ου αιώνα αλλά και άλλες αρχαιότητες στη Ρώμη, έγιναν τόποι προσκυνήματος για τους καλλιτέχνες της εποχής.
Στα έργα των σημαντικότερων Νεοκλασικιστών ζωγράφων Ζαν Ογκίστ Ενγκρ και Ζακ Λουί Νταβίντ αναγνωρίζουμε τα χαρακτηριστικά του Νεοκλασικισμού:
  • το αυστηρό και σωστό σχέδιο
  • τη κυριαρχία του περιγράμματος στο χρώμα
  • την εξιδανίκευση του  ανθρώπινου σώματος (πολύ συχνά γυμνού) που μιμείται αρχαία πρότυπα
  • το πλάσιμο των όγκων με απαλές φωτοσκιάσεις
  • την τονικότητα και το ομαλό στρώσιμο στο χρώμα
  • τις περιορισμένες (συχνά αφύσικες) στάσεις στο σώμα
  • τη συντηρητική σύνθεση
  • τη τελειότητα στην εκτέλεση
Η θεματογραφία εμπνέεται από την αρχαία Ρώμη και Ελλάδα.

Ζακ Λουί Νταβίντ, "Πάρης και Ελένη" 1788

Ζαν Ογκίστ Ενγκρ, "η μεγάλη οδαλίσκη" 1814

Στην αρχιτεκτονική απορρίπτουν το Μπαρόκ και κυριαρχούν οι απλούστερες συνθέσεις με αυστηρούς γεωμετρικούς όγκους, οι κλασικοί τύποι και τα χαρακτηριστικά της αρχαιότητας. Στη Γερμανία ο Λέο Βαν Κλένζε κτίζει στο λόφο Βαλχάλα μνημείο Γερμανών ηρώων σε απομίμηση του Παρθενώνα της Ακρόπολης. 

Λέο Βαν Κλένζε, "μνημείο Γερμανών ηρώων", Βαλχάλα, 1831-1842

Στη Γαλλία το γνωστότερο νειοκλασικό κτίριο είναι το Πάνθεο στο Παρίσι

Ζακ Ζερμαίν Σουφλό,  "Πάνθεον" Παρίσι, άρχισε το 1854



Στη Γλυπτική κύριος εκπρόσωπος είναι ο Ιταλός Αντόνιο Κανόβα  


Αντόνιο Κανόβα, "η Πολίνα Βοναπάρτη σαν Αφροδίτη", 1808


για περισσότερα έργα δείτε εδώ:






πηγές: Λαδόμματος Α., Ιστορία της Τέχνης Αισθητική εκτίμηση έργων τέχνης, Υπουργείο Παιδείας Κύπρου, 1998
Ζιρώ Ο., Μερτζάνη Ε., Πετρίδου Β., Ιστορία της Τέχνης, Γ΄ Λυκείου, ΟΕΔΒ-ΠΙ, 2005

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου